język niemiecki język polski

Gryfino

Cmentarz wojenny żołnierzy radzieckich w Gryfinie jest największym miejscem pochówku sowieckich żołnierzy na Pomorzu Zachodnim. Znajduje się on przy alei Wojska Polskiego, we wschodnim krańcu cmentarza komunalnego, a jego początki przypadają na rok 1946. Ciała ofiar wojny ekshumowane były od zakończenia walk do 1969 roku, kiedy to miała miejsce ostatnia ekshumacja w Gardnie. Przenoszono je m.in. z okolic Gryfina, Trzebiatowa, Stargardu Szczecińskiego oraz Goleniowa.

Obecnie cmentarz mieści 7134 nagrobków, z czego jedynie ok. 1300 żołnierzy jest znanych z nazwiska. Nekropolia dzieli się na dwie części rozplanowane wokół centralnej osi. Nie sposób przejść obojętnie obok nagrobnych płyt, na których umieszczone są nazwiska rosyjskich żołnierzy.

W 2012 roku stare płyty wymieniono na nowe, granitowe tablice. Remont sfinansowała Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa oraz wojewoda zachodniopomorski.

Na szczególną uwagę zasługuje umiejscowiona w centrum kwatery pomnik szczecińskiego artysty rzeźbiarza Sławomira Lewińskiego, który przedstawia flagi zwycięstwa połączone ze sobą. Poniżej, po jednej stronie pomnika widnieje kobieta z chlebem i starszy mężczyzna z orłem na tarczy, którzy witają żołnierzy. Po drugiej zaś stronie przedstawione są okrutne sceny z wojennej codzienności.

Za pomnikiem oraz po obu bokach ustawione są płyty z nazwiskami poległych. Na niektórych grobach można zobaczyć imienne tabliczki z nazwiskami i zdjęciami.

Przed pomnikiem znajduje się tablica pamiątkowa „Bohaterom Armii Radzieckiej poległym w roku 1945 w bitwie o wyzwolenie Gryfina spod jarzma hitlerowskiego – społeczeństwo Ziemi Gryfińskiej”. Poniżej znajduje się kamienny herb Gryfina.

Na bramie wejściowej na cmentarz wojenny przymocowano tablicę z trochę mylącym napisem: „Cmentarz żołnierzy Armii Radzieckiej poległych w walce z faszyzmem przy forsowaniu Odry.”

Ewidencja pochowanych na Cmentarzu Wojennym w Gryfinie (link).

 

Zobacz panoramę: